Kuduz Riskli Temasa Maruziyet

 

 

BURSA İLİNDE KUDUZ AŞISI UYGULANAN MERKEZLER

 

Nilüfer

Bursa Şehir Hastanesi

Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dörtçelik Çocuk Hastalıkları Hastanesi

Osmangazi

Çekirge Devlet Hastanesi

Dörtçelik Çocuk Hastalıkları Hastanesi Ek Hizmet Binası

( Osmangazi Metro İstasyonu Yanı )

Yıldırım

Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi

 

 

SIK SORULAN SORULAR


1. Kuduz riskli temas sonrası kuduz serumu uygulanan ve tam doz aşılanan kişide kuduz hastalığının gelişme riski nedir?
Temas sonrası hemen yara bakımı ve profilaksi uygulanmış, uygun dozda ve yara çevresine immunoglobulin yapılmış, aşılar uygun bölgeden yapılmış bir kişide kuduz profilaksisi %100 etkilidir, yani kuduz hastalığı gelişmez.

2. Yeni doğan çocuklarda kuduz riskli temas da aşı uygulaması ile ilgili bir farklılık var mı ?
Hayır. Tüm yaş gruplarında aynı şema uygulanır.

3. Kuduz aşısı olan anne bebeğini emzirebilir mi? Öneriler nedir?
Kuduz aşısı olan bir anne bebeğini emzirebilir, herhangi bir sakınca yoktur.

4. Kuduz serumu açık yaraya nasıl uygulanmalı ve dozu ne olmalıdır ?
Kuduz immunoglobulinleri açık yaranın tüm çevresine at kaynaklı ise 40 Ü/kg, insan kaynaklı ise 20 Ü/kg olarak uygulanır.

5. Kuduz aşısı ve serumuyla birlikte diğer aşılar uygulanabilir mi?
Ayrı enjektör ve ayrı bir bölgeden yapılmak kaydıyla tüm diğer aşılar kuduz aşıları ve kuduz immunoglobulini ile birlikte uygulanabilir.

6. Alkollü bir kişiye kuduz aşısı ve serumu uygulanabilir mi?
Evet.

7. Kanser tedavisi gören kişinin kuduz riskli temasa maruz kalması durumunda aşı ve serum yapılmalı mıdır?
Evet.

8. HIV+ olan kişi de profilaksi nasıl olmalıdır?
Tedavi altında olmayan veya CD4+ hücre sayısı<200 /mm3 altında olan ya da durumu değerlendirilemeyen HIV+ kişilerde temas sonrası profilakside aşı ve immunoglobulin uygulanmalıdır.

9. Tilki ısırıklarında kuduz profilaksisi yapılmalı mıdır?
Kesinlikle yapılmalıdır.

10. At ve eşek ısırıklarında kuduz profilaksisi gerekli midir?
Evet.

11. Kirpi ısırıklarında kuduz profilaksisi uygulanır mı?
Hayır.

12. Kanatlı hayvan ısırıklarında kuduz profilaksisi önerir misiniz?
Hayır.

13. Köstebeğin ısırdığı bir kişi için kuduz profilaksisi önerilir mi önerilirse nasıl olmalıdır?
Önerilmez

14. Balkonda uyuyan bir kişiye ne olduğu farkına varılamayan bir canlının temas etmesi durumunda kuduz hastalığı açısından değerlendirme nasıl olmalıdır?
Profilaksi gerektiren vahşi hayvan, kedi-köpek v.b. ısırığı ve tırmalaması olduğunda fark edilir ve yara izleri bulunur. Eğer fark edilmeyen ve ısırık tırmalama izi bulunmayan bir temas varsa profilaksi gerekmez.

15. Kuduz olan çiftlik hayvanının sütü, eti tüketilebilir mi?
Hayır. Kuduz hayvanın et ve sütünün tüketilmemesi gerekir.

16. Kuduz şüphesi olan hayvanın eti veya sütünü tüketen kişiler kuduz profilaksisine alınmalı mıdır?
Dünya Sağlık Örgütü bu durumlara kuduz profilaksisi önermemektedir.

17. Yavru köpek ısırığı veya yavru kedi tırmalamalarında neler yapılmalıdır?
Yavru köpek ısırığı veya yavru kedi tırmalamalarında da kuduz riskli temas sonrası profilaksi uygulanmalıdır.

18. Veteriner hekim köpeğe kuduz aşısı uygularken iğneyi eline batırmış ve aşıya maruz kalmıştır kuduz profilaksisi uygulanmalı mıdır?
Bu karar kullanılan aşının tipi ve veterinerin daha önce temas öncesi profilaksi alıp almamasına göre değişir. İnaktive kuduz aşısı kullanılmışsa yara bakımı ve tetanoz profilaksisi gözden geçirilmelidir. Veteriner hekime temas öncesi profilaksi önerilir. Canlı aşı kullanımında temas sonrası profilaksi uygulanmalıdır.

19. Kuduz olma riski bulunan hayvanı kesen kişi kuduz profilaksisine alınmalı mıdır?
Hayvan kuduz çıktı ve kişi kesme esnasında eldiven gözlük gibi koruyucu önlemleri kullanmadıysa profilaksi gerekir.

20. Kuduz olan vakadan örnek alınması sırasında perkutan yaralanmaya maruz kalan sağlık çalışanı için neler yapılmalıdır?
Sağlık çalışanlarının gerekli koruyucu önlemleri alarak hasta tedavisi ve örnek alınma işlemlerinin uygulanması gerekir. Kan örneği alındıysa kanla geçmediği için risk yoktur. BOS, tükrük ve biyopsi örnekleri alınma sırasında yaralanma olduysa temas sonrası kategori 3 profilaksi uygulanmalıdır.

21. Daha önce 3 doz kuduz riskli temas sonrası profilaksi uygulanan kişi yeniden riskli temasa maruz kalırsa ne yapılmalıdır?
Kişide bağışıklık sistemini baskılayacak bir durum yoksa ve yabani hayvan tarafından ısırılmış bir durum olmadıkça aradan geçen süreye bakmaksızın temas sonrası 0 ve 3. günlerde aşı uygulanır.

22. 5 yıl önce tam doz kuduz profilaksisi uygulanan kişi yeniden kuduz riskli temasa maruz kaldığında ne yapılmalıdır?
Bağışıklık sistemi baskılanmış ve vahşi hayvan tarafından ısırılmış bir durum olmadıkça temas sonrası 0 ve 3. Günlerde aşı uygulanır.

23. Temas öncesi profilaksi kapsamında 10 yıl önce aşılanmış bir kişinin kuduz riskli teması halinde daha önce profilaksi alanlarda aşı uygulamaları şemasının yapılması uygun mudur? (arada rapel uygulanmamış).
Aşı yapıldığı belgelenebiliyorsa ve kişide bağışıklığı baskılayacak bir durum yoksa, vahşi hayvan ısırığı olmamışsa 0. ve 3. günlerde aşı yapılır.

24. Aynı enjektörle kuduz aşısı ve kuduz serumu uygulandığında neler yapılmalıdır?
Aşı ve immunoglobulin hiç yapılmamış gibi kabul edilir ve kuduz riskli temas sonrası profilaksi kurallarına göre aşısı ve immunoglobulin ayrı enjektörle ve ayrı bölgeye uygulanır.

25. Daha önce kedi tarafından tırmalanarak kuduz riskli temasa maruz kalan ve aşılamaya devam eden kişi yaban hayvanı tarafından temasa maruz kalırsa uygulama devam mı edilir yoksa baştan mı aşılamaya alınır?
Aşılamanın ilk bir haftası içindeyse ve immunoglobulin yapılmamışsa, immunoglobulin yapılır, aşı şemasına devam edilir. Bir haftadan daha uzun süre geçmişse aşı şemasına aynen devam edilir.

26. 2.1.1. aşı uygulamasına alınan ve ilk 2 doz aşısı yapılan kişiye ertesi gün sağlık kuruluşunda bir doz daha aşı ve kuduz serumu yapıldığında izlenecek yol ne olmalıdır?
Bundan sonraki aşı uygulamaları için son aşının yapıldığı gün dikkate alınarak aşı aralıkları belirlenir.

27. Donmuş ya da ısıya maruz kalmış kuduz aşıları için hangi karar verilmelidir?
Kuduz aşıları diğer aşılara göre ısıya ve dondurulmaya daha dayanıklıdır. Bununla birlikte ısı derecesi ve süresi önemli olacağından olgu bazında Sağlık Müdürlükleri ile görüşülerek değerlendirme yapılmalıdır.

28. 8 ay önce 2. doz kuduz aşısı olan kişi yeniden sağlık kuruluşuna başka bir sebeple başvurmuştur, yapılacak işlemler neler olmalıdır?
Kişi istiyorsa aşısına kaldığı yerden devam edilir.

29. Kuduz serumu uygulanması gereken dozun yarısı kadar yapıldığı anlaşıldığında neler yapılabilir?
İlk aşı uygulamasının üzerinden bir hafta geçmemişse kalan doz yara çevresine uygulanmalıdır.

30. Kuduz riskli temasın olduğu bölgeye alkol dökülmeli midir?
Yara bölgesi önce su ve sabunla yıkanır, sonra alkol kullanılabilinir.

31. Kokoreç yemek kuduz açısından riskli midir?
Hayır.

32. Kuduz riskli temasa maruz kalan kişi cinsel ilişkide bulunabilir mi? Bulunduysa profilaksi gerektirir mi?
Kişide kuduz bulguları olmadıkça cinsel ilişki ile geçiş riski yoktur.

33. Kuduz riskli temasa sebep olan köpek 11. günde ölü bulunduysa profilaksi uygulamaları nasıl olmalıdır?
11. günde bulunmada bir gün önceki durumu bilinmediği için profilaksi tekrar gözden geçirilir. Köpeklerde çok nadir olmakla birlikte kuduza bağlı kaybın geciktiğini belirten bildirimler olduğu için, ölüm riskli kabul edilerek profilaksi uygulaması HRIG yönünden tekrar değerlendirilir. İlk aşı dozu uygulamasından sonra geçen süre 7 günden daha uzun değil ise HRIG uygulanmalıdır. Süre uzun ise aşı uygulamasına devam edilir.

34. Kuduz aşılarında ASİE görülür mü?
Kuduz aşıları güvenli aşılardır. Bununla birlikte çoğu lokal yan etki olmakla birlikte çok nadir tüm aşı ve ilaçlarda olduğu gibi yan etki olabilir.

35. İnsanlarda kuduz tanısı nasıl konulur?
Rehberde bu konuda bir bölüm bulunmaktadır.

36. İnsanlarda kuduz tanısı konulabilmesi için gönderilmesi gereken örnekler nelerdir?
Rehberde bu konuda bölüm bulunmaktadır.

37. Kuduz riskli temas maruz kalan kişiye ilk başvurduğu sağlık kuruluşunda 1 doz kuduz aşısı ve tetanoz profilaksisi uygulanmış ve kuduz serumu olmadığı için başka bir sağlık kuruluşuna yönlendirilmiştir. Yönlendirildiği ikinci sağlık kuruluşunda da kuduz serumu olmadığı ve daha önceden kuduz aşısı ve tetanoz profilaksisi yapılma durumu sorgulanmadan 2 doz daha kuduz aşısı ve yeniden tetanoz profilaksisi uygulandığında neler yapılmalıdır?
Riskli temas sınıfına göre hareket edilerek, erken dönemde HRIG uygulanır, eğer geçen süre 72 saatten daha uzun ise, vaka bazlı değerlendirme yapılması gereklidir. Rutin izlemine devam edilmelidir.

38. İnsan ısırık ve tırmalamalarında kuduz profilaksisi önerilir mi?
İnsandan insana bulaş ısırılma yolu ile gösterilmiş değildir. İnsan tırmalaması ile geçiş söz konusu değildir.

39. Kuduzdan ölen hayvanın leşinin atıldığı deredeki suya temas etmek veya içmek profilaksiyi gerektirir mi?
Hayır, gerektirmez.

40. Yarasa temasında kuduz profilaksisi önerilir mi?
Ülkemizde mevcut yarasa türleri için bugüne kadar geçiş gösterilmiş değildir. Bu nedenle kuduz profilaksisi önerilmez, ancak il kuduz merkezi ile temasa geçilerek güncel veriler kontrol edilmelidir.

41. Kuduz profilaksisi uygulamış kişi banyo yapabilir mi? Denize girebilir mi?
Evet yapabilir, denize girebilir.

42. Kuduz profilaksisi uygulanan kişi güneşe çıkabilir mi?
Evet çıkabilir.

43. Bir kişi kuduz profilaksisi alır iken tekrar kuduz riskli temasa maruz kalırsa ne yapılır?
İkinci temasta immunglobulin gerektirip gerektirmediği değerlendirilir. Aşılama başlayalı bir haftayı geçmişse, aşı şemasına devam edilir.İmmunglobulin gerekiyor ve ilk aşıdan sonra bir hafta içindeyse immunglobulin uygulanır.

44. Erişkin bir kişide kuduz aşı, immunglobulini, tetanoz aşı ve immunoglobulini gerekiyor ve deltoid kas uygulama için uygun değilse ne yapılabilir?
Etkenin aşı ve immunglobülin( kuduz aşısı ve kuduz immunglobülini gibi) aynı anatomik bölgeye olmamak koşulu ile bacağın anterolateral bölgesine I.M enjeksiyonlar yapılabilir.